Tuesday, 19 September 2017

Δουνκέρκη: η ηρωικότερη ήττα των Βρετανών

Τον τελευταίο μήνα είδα δύο ταινίες στον κινηματογράφο που είχαν ως θέμα την μάχη και τον αποκλεισμό των συμμάχων στην Δουνκέρκη. Η πρώτη από αυτές ήταν το «Their Finest», ένα κινηματογραφικό στούντιο στην Αγγλία δίνει την δική του μάχη προπαγάνδας για να εμψυχώσει τον κόσμο και να ανατρέψει μια μεγάλη ήττα σε μια νίκη. Η υπεύθυνη του στούντιο βρίσκει δύο αδελφές που κατέχουν μια ψαρόβαρκα, οι οποίες ήθελαν να βοηθήσουν στην εκκένωση της Δουνκέρκης αλλά λόγω μηχανικού προβλήματος της βάρκας τους αναγκάστηκαν να μείνουν στις ακτές της Αγγλίας, οι άνθρωποι του κινηματογράφου θα μετατρέψουν αυτήν την δίχως ενδιαφέρον ιστορία σε ένα δραματικό μελόδραμα αυτοθυσίας (κάπως έτσι γεννιούνται οι θρύλοι!). Η δεύτερη ταινία είχε απλἀ τον τίτλο «Dunkirk» και πραγματευόταν την αγωνία των απλών στρατιωτών, εγκλωβισμένων στην ακτή της Δουνκέρκης που περίμεναν τα πλοία να τους απομακρύνουν από εκεί πέρα.


Απλή σύμπτωση είναι το γεγονός πως δύο ταινίες πραγματεύονται το ίδιο θέμα από διαφορετική σκοπιά φέτος; Πολλές ταινίες γυρίζονται κατά καιρούς για τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, αλλά αυτές οι δύο έχουν ως θέμα την συγκεκριμένη μάχη. Τι το διαφορετικό συνέβη στην Δουνκέρκη, που να έχει κινηματογραφικό ενδιαφέρον;

Βρισκόμαστε στις αρχές του πολέμου. Μάιος 1940. Ο Χίτλερ επιτίθεται σε Βέλγιο, Ολλανδία και Γαλλία και καταφέρνει να προελαύνει ανενόχλητος από την μία πόλη στην άλλη. Τα γερμανικά στρατεύματα κατακτούν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία τα βελγικά εδάφη. Το μεγαλύτερο μέρος του γαλλικού στρατού βρίσκεται νότια, έτοιμο να υπερασπιστεί το Παρίσι. Τα γερμανικά στρατεύματα συνεχίζουν ανενόχλητα την πορεία τους δυτικά προς τον Ατλαντικό. Οι Βρετανοί κατ’ αυτόν τον τρόπο αποκόβονται από τους συμμάχους τους, τους Γάλλους, και απομονώνονται στα βόρεια παράλια της Γαλλίας. Εκτός της απομάκρυνσης των δύο στρατών, ανάμεσά τους κυκλοφορούν και δέκα εκατομμύρια πρόσφυγες Βέλγοι και Γάλλοι, άμαχος πληθυσμός, που δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο τις κινήσεις των στρατιωτών. 400.000 στρατιώτες Βρετανοί, Γάλλοι και Βέλγοι βρίσκονται αποκλεισμένοι στις ακτές του Ατλαντικού, στην Δουνκέρκη. Ο Λόρδος Γκορτ, υπεύθυνος του βρετανικού στρατού θα πάρει την σκληρή απόφαση να αφήσει τους Γάλλους στην μοίρα τους, προκειμένουν να σώσει τους Βρετανούς στρατιώτες. Στις 19 Μαΐου βλέποντας την σίγουρη ήττα να πλησιάζει ο Τσώρτσιλ δίνει στο Βασιλικό Ναυτικό την διαταγή εκκένωσης των στρατευμάτων από την Γαλλία και την διάσωση των αντρών. Η επιχείρηση θα μείνει στα χρονικά με το όνομα Δυναμό. Επί δέκα ημέρες το Βρετανικό βασιλικό ναυτικό με την βοήθεια των βρετανών πολιτών (οι ιδιώτες υπακούοντας στην διαταγή του Τσώρτσιλ επιστρατεύουν όλων των ειδών τα πλεούμενα για να πλεύσουν στις ακτές της Γαλλίας και να σώσουν τους στρατιώτες: ψαροκάϊκα, γιοτ αναψυχής, βάρκες και καΐκια) θα καταφέρουν να φέρουν πίσω 338.000 άντρες. Την ευθύνη της επιχείρησης Δυναμό έχει αναλάβει ο υποναύαρχος Ράμσει, ο οποίος στέφθηκε με δάφνες. Οι Βρετανοί πανηγύριζαν την επιστροφή των παιδιών τους και παρά την φρικτή ήττα, ακόμα και σήμερα ονομάζουν το όλο συμβάν ως «Θαύμα της Δουνκέρκης». Δικαιολογημένα βέβαια αφού αν δεν κατάφερναν να διασώσουν το μεγαλύτερο μέρος του στρατού τους, θα αναγκάζονταν να παραδωθούν αργά ή γρήγορα στις δυνάμεις του Άξονα. Ιδιαίτερα ηρωϊκός ήταν και ο ρόλος που έπαιξαν οι απλοί πολίτες που συνεισέφεραν με τις ψαρόβαρκες τους και με κίνδυνο της ζωής τους. Δεν πρέπει λοιπόν να μας κάνει εντύπωση το γεγονός ότι γυρίζονται ταινίες με θέμα την συγκεκριμένη φάση του πολέμου, το εν λόγω περιστατικό για τους Βρετανούς αποδείχτηκε ηρωϊκό, ήταν μια ηρωϊκή ήττα. Άλλωστε οι νικητές του πολέμου γράφουν και την ιστορία.

Οι Γάλλοι εγκαταλείφτηκαν στην μοίρα τους. Εβδομήντα χιλιάδες στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων που δεν κατάφεραν να μπουν στα καράβια και να φύγουν στην Αγγλία είτε σκοτώθηκαν είτε αιχμαλωτίστηκαν από τους Γερμανούς. Οι Βρετανοί είχαν εντολή να διασώσουν τους δικούς τους στρατιώτες. Η Γαλλία έπεσε στα χέρια των Γερμανών λίγες ημέρες αργότερα, στις 17 Ιουνίου.

Η μάχη της Δουνκέρκης για τους Γάλλους υπήρξε μια απογοήτευση. Για τους Βρετανούς μια ηρωϊκή ήττα που την χρησιμοποίησαν για την προπαγάνδα τους. Για τους Γερμανούς όμως ήταν το μοιραίο λάθος, ή ένα από τα μοιραία λάθη τους. Επί δέκα ημέρες οι Βρετανοί έπαιρναν πίσω τους φαντάρους τους ανενόχλητοι από τα γερμανικά στρατεύματα. Για κάποιον παράξενο λόγο ο Χίτλερ δεν άκουσε τις παραινέσεις των διοικητών Κλάιστ και Γκουντέριαν να επιτεθούν στα βρετανικά στρατεύματα δια ξηράς όσο αυτά ήταν εγκλωβισμένα στην Δουνκέρκη. Θα μπορούσε να τους είχε σκοτώσει όλους έτσι όπως ήταν εγκλωβισμένοι. Ο Χίτλερ εμπιστεύθηκε εν αντιθέσει τον Γκαίρινγκ που τον είχε διαβεβαίωσει ότι θα εξολόθρευε τον βρετανικό στρατό με τα αεροπλάνα. Ο Γκαίρινγκ έχασε το στοίχημα, δεν κατάφερε να εξολοθρεύσει τους Βρετανούς λόγω της κακοκαιρίας που δυσκόλευε τις πτήσεις αλλά και της συμμετοχής της βρετανικής RAF, που έτρεξε σε βοήθεια.

Τι συμβολίζει λοιπόν η Δουνκέρκη; Για τον κάθε λαό, κάτι διαφορετικό! Απογοήτευση για τους Γάλλους. Χαμένη ευκαιρία και στρατηγικό λάθος για τους Γερμανούς. Ηρωϊκή ήττα και θαύμα για τους Βρετανούς.

Εύη Ρούτουλα

Monday, 18 September 2017

Μέ τό τέλος τοῦ Θέρους

νας Πολιτιστικς πολογισμς μ ναλόγες προτάσεις

Πρν π τρες κα πλέον δεκαετίες, συνομιλώντας μ τν σοφ κα ντιμο λόγιο τς Σκοπέλου, τν μακαριστ σήμερα Σωτήριο Ν. Δημητριάδη, γκριτο Νομικό, γύρω π τν καταστροφ τς Σκοπέλου τ 1538 π τν Χ. Βαρβαρόσσα, μο πάντησε,  πς  ατ πο ναφέρεται, δηλαδή,  τι δν μεινε λίθος π λίθου κα πς τ νησ ρημώθηκε, δν εσταθε. Διότι, πς σώθηκαν τ τοπωνύμια, ν δν πόμεινε ψυχ στ νησί;


Κα πράγματι εχε δίκιο σοφς κενος Γέροντας κα κατ πάντα πέροχος νθρωπος. Διότι χουμε τοπωνύμια πανάρχαια, πως Στάφυλος, γνώντας, Δρακοντόσχισμα, Βελανιό, Λουτράκι, κ.. τ ποα κα μς δένουν γερ μ τς στορικς ρίζες ατο το τόπου. Κι δ θ θελα ν σταθ κα ν κάνω κάποιες προτάσεις, πο σως μερικο ν τς κλάβουν ς παρωχημένες, μως «μαθημένα τ βουν π χιόνια»... Ο ατιάσεις κα ο ερωνίες δν τελειώνουν. Γιατ εναι διον τν νθρώπων, πο πιμένουν ν τ ξέρουν λα κα συνάμα ν πορρίπτουν ,τι προτάσσει λλος, συνομιλητής, συνάνθρωπος.  

ν πάσει περιπτώσει, στ Χώρα τς Σκοπέλου, τν ούλιο πο μς πέρασε, πραγματοποιήθηκαν δύο πολιτιστικς κδηλώσεις, πο ναντίρρητα  τίμησαν τ Πνεμα, τν Τέχνη κα γενικότερα τ Σκόπελο: να νησ  μ ξιόλογο Πολιτισμ κα στορία, τ ποα, στόσο, δν χουν κτιμηθε σο πρέπει. Τ γιατ δν μπορ ν τ προσδιορίσω. μως λήθεια εναι, πς ν χουμε θησαυρ νεκτίμητο, ν τούτοις δν τν ναζητομε. Θ προσπαθήσω ν γίνω πι σαφς κα θ σταθ στν μία π τς δύο κδηλώσεις[1].  

σοι βρεθήκαμε στν παρουσίαση το βιβλίου «Σκοπέλου λάλον δωρ» τς κ. Μαρίας Δελήτσικου-Παπαχρήστου στς 29 ουλίου, παρατηρήσαμε μ πόση χάρη τ «νοιξε» μπροστά μας κυρία νθούλα Δανιήλ, γκριτη κριτικός, φτασμένη Δασκάλα κα προπάντων νθρωπος πο ξέρει ν κτιμ τν πνευματικ κόπο το λλου. Μς δωσε, λοιπόν, ν λόγ κυρία ν καταλάβουμε, πς χουμε μπροστά μας ταμιευμένη τ λαλι τν πατέρων μας, τν ποία κι σφαλς δν πρέπει ν περιφρονήσουμε ν᾿ στοχήσουμε. Κι τσι εναι...   

μως θ μο πιτραπε ν π κα κάτι λλο πο σφαλς χει σχέση μ τ γλώσσα μας καί, δή, τ Σκοπελίτικη λαλιά.

λήθεια, ποις θ συνεχίσει ατ τ ργο τς κ. Μαρίας; Μ λίγα λόγια, ποις θ σχοληθε μ τν καταγραφ τν τοπωνυμίων κα νθρωπωνυμίων τς Σκοπέλου; Δόξα τ Θε φιλολόγους ρκετος χουμε κα δ ντόπιους. ς προσπαθήσουν, λοιπόν,  ν κάνουν μιν ρχή, τσι στε ν μ χαθε ατς πλοτος πο χουμε. Γιατ τ κάθε τοπωνύμιο χει κα τν στορία του (π.χ. τ σκηταρι στν γιο Ταξιάρχη στ Βάτο, που σκήτεψε σιος ερόθεος βηρίτης, το Δαμασκηνο τ Ρέμα στν δια περιοχ που πνίγηκε μοναχς Δαμασκηνός,   Στάφυλος, η-Γιάννης στ Καστρί κ.. Ναί, καθ. δ. Σάμψων χει καταγράψει μεγάλο ριθμ τοπωνυμίων, μως πρέπει ν γίνει μι ργασία πο θ χει ς βάση μν  τν Σάμψων,  λλ κα λλες πηγές, πως τν Κώδικα τς Μονς τν Ταξιαρχν στ Γλώσσα, μ τ πλθος τν τοπωνυμίων πο διασώζει.

Κι ρχομαι στ νθρωπωνύμια. λήθεια, ποις γνωρίζει τι παρωνύμια πο κούγονται σήμερα (π.χ. Ξαφτάκης, Μπούμης, Νταλαρόκας, Δαυλός, Μπάιμπος κ.ἄ.), ταν κάποτε πίθετα; Μάλιστα, πάρχουν κα χφοι Κατάλογοι τν κατοίκων το 1829, πως πίσης κι λλες πηγές, πο νετα μπορον ν βοηθήσουν τν ρευνητή.

Τ μεγάλο κα βασικ ρώτημα, λοιπόν,  εναι,  τ ποιο θ᾿ σχοληθον, προβάλλοντας μ μεράκι κα γάπη μιν κόμη πτυχ το Πολιτισμο ατο το νησιο.

π. Κ.Ν. Καλλιανός



[1] Δέν ὑποτιμῶ διόλου τό ρεσιτάλ μουσικῆς μέ ἔργα ὑπέροχα, πού παρουσίασε ἡ χορωδία τῆς Σκοπέλου μέ τή συμμετοχή τοῦ Στάθη Κ. Καραγιώργου, διεθνοῦς τενόρου, ἐκ τοῦ χωρίου Κλήματος ὁρμωμένου. 

Sunday, 17 September 2017

Ο πρώτος θρίαμβος των «Αγίων»

Oι «Άγιοι» άρχισαν την πορεία τους στο Αγγλικό Ποδοσφαιρικό σύστημα με κάποια διστακτικότητα και νευρικότητα. Η St Panteleimon FC έπαιξε τον πρώτο της αγώνα εκτός έδρας, το Σάββατο 16η Σεπτεμβρίου 2017, εναντίον της Fire United CFC, στην περιοχή Feltham του Δυτικού Λονδίνου.


Στο πρώτο ημίχρονο το αποτέλεσμα ήταν 0-0 και της πήρε αρκετή ώρα για να βρει το βηματισμό της. Κτίζοντας όμως σιγά-σιγά από την άμυνα και με γοργότερη εκκίνηση στο δεύτερο ημίχρονο, οι «Άγιοι» πήραν προβάδισμα, με μια βολίδα του Νίκου Σαλαπάτα, που εκτέλεσε επιτυχώς ένα φάουλ, έξω από τη μεγάλη περιοχή, το οποίο ήταν αδύνατον να σταματήσει ο τερματοφύλακας της αντίπαλης ομάδας.

Ο κεντρικός αμυντικός των «Αγίων» Μιχάλης Φραντζέσκου είχε ένα εξαιρετικό παιχνίδι. Η παρουσία του ήταν κυρίαρχη και αποφασιστική. Με κάποιες αλλαγές στην τακτική του παιχνιδιού, τις οποίες εφήρμοσε ο προπονητής Γιώργος Φραντζέσκου, οι παίκτες βρήκαν το ρυθμό τους και έπαιξαν καλό ποδόσφαιρο.


Η Fire United ισοφάρισε με μια ενέργεια από λίγες που έκανε στον αγώνα και σίγουρα το ισόπαλο σκορ δεν αντιπροσώπευε την πραγματική εικόνα του παιχνιδιού. Οι «Άγιοι» πίεζαν συνεχώς και κέρδιζαν το ένα κόρνερ μετά το άλλο. Από ένα δυνατό κτύπημα κόρνερ του Igli Seva, ο Javonne Molloy έπιασε μια κεφαλιά και σκόραρε το νικητήριο τέρμα.

Όταν το σκορ ήταν 1-2, ο Igli Sevaj κέρδισε ένα πέναλτι, το οποίο εκτέλεσε ο ίδιος αλλά το έχασε. Θα μπορούσε στο σημείο εκείνο να γίνει το 1-3, αλλά ο αντίπαλος τερματοφύλακας έκανε βουτιά στη δεξιά πλευρά του τέρματός του και κατάφερε να σώσει το πέναλτι.


Ένα ήρεμο αλλά και αποφασιστικό διάστημα στο τέλος του αγώνα οδήγησε την Ομάδα St. Panteleimon στη συγκομιδή των 3 βαθμών. Και τώρα πλέον φιγουράρει στον επίσημο χάρτη της 1ης Κατηγορίας του Πρωταθλήματος της Κομητείας του Middlesex.

Το σημάδι μιας καλής ομάδας είναι να κερδίζει ακόμα κι όταν δεν παίζει καλά. Οι «Άγιοι» μπορούν να παίξουν πολύ πολύ καλύτερα απ’ ό,τι έπαιξαν στον αγώνα αυτό. Τελικά είναι ενθουσιασμένοι με τη νίκη αυτή.

Ιάκωβος Νεοφύτου
Γραμματέας - St. Panteleimon FC